Εκτύπωση

Εντρυφώντας στα άγνωστα χαρακτηριστικά του Αλεξάνδρου

Κατηγορία: Αφιερώματα

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Βαθμολογία 0.00 (0 Ψήφοι)

Οσο περίεργο και αν φαίνεται, οι πληροφορίες που μας διασώζουν οι γραπτές μαρτυρίες για το παρουσιαστικό και την όλη εμφάνιση του Αλεξάνδρου είναι λιγοστές. Δεν πρέπει βέβαια να λησμονούμε ότι από το έργο των ιστορικών, των σύγχρονων με τον Μακεδόνα βασιλιά, ελάχιστα σπαράγματα μας έχουν διασωθεί, ενώ η πρώτη σωζόμενη βιογραφία του είναι γραμμένη περίπου 400 χρόνια μετά το θάνατό του. Ετσι, η κύρια πηγή των γνώσεών μας για την εξωτερική του εμφάνιση είναι οι σωζόμενες απεικονίσεις του σε ποικίλες δημιουργίες της τέχνης. Αλλά και αυτές, αν εξαιρέσουμε ορισμένες, κυρίως νομίσματα, χρονολογούνται μετά τον θάνατό του, πολλές μάλιστα εξ αυτών αιώνες μετά. Ο Αλέξανδρος δεν φαίνεται να ήταν ιδιαίτερα υψηλός, κάτι που προκύπτει έμμεσα από ορισμένα ενδεικτικά επεισόδια που μας διασώζουν αρχαίοι συγγραφείς. Οταν π.χ. ο Αλέξανδρος με τον Ηφαιστίωνα, τον επιστήθιο φίλο του, φορώντας ίδια στολή μπήκαν στη σκηνή της οικογένειας του Δαρείου που είχε αιχμαλωτισθεί μετά τη μάχη στην Ισσό, ο δεύτερος υπερείχε σαφώς σε ανάστημα και ομορφιά. Ετσι η μητέρα του Πέρση βασιλιά εξέλαβε αυτόν ως Αλέξανδρο και κινήθηκε προς αυτόν για να τον προσκυνήσει. Διαφωτιστικές ως προς την εξωτερική εμφάνιση του Αλεξάνδρου είναι οι πληροφορίες της αρχαίας γραμματείας που αναφέρονται σε γνωρίσματα αγαλμάτων του Αλεξάνδρου, που είχε φιλοτεχνήσει ο Σικυώνειος Λύσιππος. Ως γνωστόν, στον μεγάλο αυτό γλύπτη είχε αναθέσει ο Αλέξανδρος την κατασκευή του επίσημου πορτραίτου του, δηλαδή την εικόνα του που ήθελε να προβάλλει στους υπηκόους του. Και αυτό «γιατί μονάχα (ο Λύσιππος) αποτύπωνε στο χαλκό το ήθος του, δηλαδή την προσωπικότητά του, και αποκάλυπτε μαζί με τη μορφή και την αρετή του». Αρχαίοι συγγραφείς μας πληροφορούν ότι στα αγάλματα αυτά η κεφαλή του είχε μια κίνηση προς τα πάνω, ο λαιμός τους μια ελαφριά στροφή προς τα αριστερά, τα μάτια του ακτινοβολούσαν ένα τρυφερό και συνάμα παθιασμένο «υγρό» βλέμμα, ενώ η όλη εικόνα του εξέπεμπε αρρενωπότητα και διακρινόταν από λεοντώδη χαρακτηριστικά. Τα τελευταία εξωτερικεύονταν κυρίως με τα πλούσια μαλλιά που χωρίζονταν στη μέση πάνω από το μέτωπο, θυμίζοντας χαίτη λιονταριού. Εμοιαζαν πράγματι με λιονταρίσια χαίτη γιατί οι διατεταγμένοι σε δυο σειρές βόστρυχοί τους ήταν φλογόσχημοι και ορθώνονταν στο κεντρικό τμήμα του μετώπου πέφτοντας προς τους κροτάφους. Ενα άλλο βασικό γνώρισμα των πορτραίτων του Αλεξάνδρου ήταν το ξυρισμένο πρόσωπο. Πρέπει να είναι ένας από τους πρώτους διάσημους θνητούς που απεικονίστηκε στη μεγάλη πλαστική της ελληνικής αρχαιότητας χωρίς γένι, κάτι που σαφώς υποδήλωνε τη φυσική ομορφιά και τη νεότητά του, ενώ σε παλιότερες εποχές το ξυρισμένο πρόσωπο ήταν συνήθως σημάδι δειλίας και θηλυπρέπειας. Δεν μας έχει διασωθεί κανένα από τα αγάλματα του Αλεξάνδρου που είχε φιλοτεχνήσει ο Λύσιππος. Ωστόσο γνωρίζουμε ορισμένα μεταγενέστερα, που άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο μας δίνουν κάτι από τα λυσίππεια αυτά έργα. Το πιο γνωστό από αυτά, που συμβαίνει μάλιστα να είναι και το μόνο του οποίου η ταύτιση ως πορτραίτο του Αλεξάνδρου επιβεβαιώνεται από την επιγραφή που φέρει, δυστυχώς δεν μας διασώζεται σε καλή κατάσταση και επιπλέον φέρει πολλές συμπληρώσεις. Πρόκειται για μια μαρμάρινη ερμαϊκή στήλη του 2ου αι. μ.X. που βρέθηκε στα περίχωρα της Ρώμης και βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου. Είναι γνωστή στους ειδικούς ως στήλη Azara από το όνομα ενός Ισπανού διπλωμάτη που την είχε κάποτε στην κατοχή του. Πρέπει να σημειώσω ότι τα αγάλματα του Αλεξάνδρου που έπλασε ο Λύσιππος επηρέασαν αποφασιστικά τις επίσημες απεικονίσεις των διαδόχων του και ως ένα βαθμό χρησίμευσαν ως πρότυπό τους. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στις οποίες ελληνιστικοί ηγεμόνες και αργότερα Ρωμαίοι αυτοκράτορες και στρατηγοί μιμήθηκαν γνωρίσματα των επίσημων αυτών απεικονίσεων του Αλεξάνδρου. Ολες όμως οι παραπάνω πληροφορίες που αντλούμε από την αρχαία γραμματεία για τα γνωρίσματα των πορτραίτων του Αλεξάνδρου και τα οποία ανιχνεύονται πράγματι και στις σωζόμενες απεικονίσεις του, δεν αποτύπωναν ασφαλώς πιστά την πραγματικότητα. Τα χαρακτηριστικά αυτά ήταν εξιδανικευμένα και συνέθεταν μια μορφή σκόπιμα ωραιοποιημένη, που βρισκόταν σε συμφωνία με μια πολιτική που τέθηκε σε εφαρμογή όσο ζούσε ο Αλέξανδρος ­ φυσικά συνεχίστηκε και μετά το θάνατό του ­ και επέβαλλε τη θεοποίησή του. Στη διαμόρφωση αυτής της εικόνας η συμβολή του ίδιου πρέπει να ήταν καίρια. Για λόγους πολιτικούς επεδίωκε να καθιερώσει ένα συγκεκριμένο τρόπο απεικόνισής του που θα βοηθούσε στην επίτευξη των επιδιώξεών του και στην εμπέδωση της κυριαρχίας του. Ετσι ανάλογες απεικονίσεις του εμφανίστηκαν και σε άλλες εκφάνσεις της τέχνης εκτός από την πλαστική, όπως π.χ. στη ζωγραφική και τη σφραγιδογλυφία. Είναι γνωστό ότι ως επίσημο ζωγράφο του ο Αλέξανδρος είχε χρίσει τον Απελλή, ο οποίος απέδιδε στο πρόσωπό του με ανυπέρβλητο τρόπο υπερφυσικά χαρακτηριστικά, ενώ τη χάραξη της μορφής του στους σφραγιδόλιθους, πιθανόν και στα νομίσματα, την είχε αναθέσει στον Πυργοτέλη. «Αμίμητος» ήταν ο πίνακας του Απελλή που απεικόνιζε τον Αλέξανδρο ως «κεραυνοφόρον». Βρισκόταν στο ναό της Αρτέμιδος στην Εφεσο και ήταν ένα έργο που εξέπεμπε σαφή πολιτικό συμβολισμό. Υπενθύμιζε στους επισκέπτες του μεγάλου αυτού ιερού τη σχέση του Αλεξάνδρου με τον Δία, τον βασιλιά των θεών, που πρόβαλλε η κρατική προπαγάνδα. Πηγή: Το Βήμα Πηγή: http://www.ellinikoarxeio.com/2012/03/  

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ

Δ. Λιαντίνης: Ο μεγάλος Κολοκοτρώνης

index
Μικρό αφιέρωμα στην επανάσταση του '21. Μια αλήθεια δοσμένη από τον Δ. Λιαντίνη, η οποία δείχνει το θάρρος αυτών που αψήφισαν την Οθωμανική αυτοκρατορία και απέδειξαν περίτρανα τη δύναμη της ψυχής…

Η Επανάσταση του 1821

1821 epanastash 5
Σήμερα η μέρα μας καλεί να τιμήσουμε τους ήρωες του '21, που αψηφώντας τον πανίσχυρο κατακτητή έδωσαν τον υπέρ πάντων αγώνα για τη Λευτεριά και τα κατάφεραν. Σε μας δεν μένει τίποτα άλλο από τον…

Το Κοσμολογικό Επιχείρημα για την ύπαρξη του Θεού

Socrates-1
[…] το Επιχείρημα του Αρχικού Αιτίου, γνωστό και ως Κοσμολογικό Επιχείρημα, βασίζεται μόνο στο εμπειρικό γεγονός ότι το σύμπαν υπάρχει, χωρίς να λαμβάνει υπόψη του συγκεκριμένα δεδομένα για τη μορφή…

Δόμνα Σαμίου: Η ιέρεια της λαϊκής μουσικής παράδοσης

Η Ελλάδα έγινε φτωχότερη... Γεννήθηκε στις 12 Οκτωβρίου του 1928 στην Καισαριανή από γονείς Μικρασιάτες πρόσφυγες (χωριό Μπαϊντίρι της Σμύρνης) και έφυγε από τη ζωή στις 10 Μαρτίου του 2012. Η Δόμνα…

Διαβάστε επίσης

Νοε 18, 2011

Κατερίνα Γώγου, η ασυμβίβαστη

Η Κατερίνα Γώγου είναι γνωστή σαν μια καλή ηθοποιός του παλαιού ελληνικού κινηματογράφου. Η εικόνα του χαριτωμένου, ατίθασου τρελοκόριτσου είναι αποτυπωμένη στις πάμπολλες ελληνικές ταινίες, κυρίως…
κρισναμουρτι
Αυγ 05, 2012

Τζιντού Κρισναμούρτι

Ακόμη και σήμερα, έστω κι αν επιμένουμε πως είμαστε χειραφετημένοι και απελευθερωμένοι μένουμε προκλητικά προσκολλημένοι στον περίγυρο που ζούμε. Αν κάποιες στιγμές διαφοροποιούμαστε, αυτό δεν είναι…
Pedro Olalla 134
Φεβ 05, 2013

Πέδρο Ολάγια - Γιατί η Ελλάδα;

Ο Πέδρο Ολάγια, Ισπανός συγγραφέας, καθηγητής, μεταφραστής, φωτογράφος, κινηματογραφιστής και ελληνιστής, έλαβε τον τίτλο του Πρεσβευτή του Ελληνισμού σε μια λαμπρή τελετή που πραγματοποιήθηκε στο…
dimitratos-at-71
Δεκ 27, 2013

Νίκος Δημητράτος (1942-2013)

Ξημερώματα της Πέμπτης σταμάτησε να χτυπά η καρδιά του Νίκου Δημητράτου ύστερα από ξαφνικό εγκεφαλικό. Ο ηθοποιός και τραγουδιστής Ν. Δημητράτος γεννήθηκε στις 6 Μαρτίου 1942 στην Αθήνα στην…
Μαρ 06, 2012

Εντρυφώντας στα άγνωστα χαρακτηριστικά του Αλεξάνδρου

Το δύσκολο για τον ηγέτη είναι να είναι δυνατός αλλά όχι αυταρχικός. Να είναι ευγενικός αλλά όχι αδύναμος. Να είναι τολμηρός αλλά όχι “παλικαράς”. Να είναι προσεκτικός αλλά όχι αδρανής. Να είναι…
Μαρ 12, 2012

Δόμνα Σαμίου: Η ιέρεια της λαϊκής μουσικής παράδοσης

Η Ελλάδα έγινε φτωχότερη... Γεννήθηκε στις 12 Οκτωβρίου του 1928 στην Καισαριανή από γονείς Μικρασιάτες πρόσφυγες (χωριό Μπαϊντίρι της Σμύρνης) και έφυγε από τη ζωή στις 10 Μαρτίου του 2012. Η Δόμνα…
hypatia 2 copy copy
Ιουν 14, 2017

Υπατία

Αυτοί που μπορούν να σε κάνουν να πιστέψεις απιθανότητες, είναι ικανοί να σε πείσουν να διαπράξεις φρικαλεότητες. Βολταίρος, 1694-1778, Γάλλος φιλόσοφος & συγγραφέας Τελικά, όλα σαυτό τον κόσμο…
Εντουάρντο Γκαλεάνο
Νοε 27, 2011

Εντουάρντο Γκαλεάνο

«Κάθε άνθρωπος είναι τόσο μικρός όσο ο φόβος που αισθάνεται και τόσο μεγάλος όσο ο εχθρός που επιλέγει». Στην 5η Σύνοδο των Αμερικανικών Κρατών, το 2009, ο ηγέτης της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες δωρίζει…
fidel-3
Νοε 27, 2016

Viva Fidel

Πολλοί τον ύμνησαν και περισσότεροι τον αμφισβήτησαν, όμως το αναμφισβήτητο είναι πως ο Φιντέλ Κάστρο έκανε μια πραγματική επανάσταση μέσα στην καρδιά του καπιταλισμού και παρά τις λυσσώδεις…
mantela-2
Δεκ 08, 2013

Νέλσον Μαντέλα

«Η καλοσύνη του ανθρώπου είναι μια φλόγα που μπορεί να κρύβεται, αλλά δεν σβήνει." Ο Νέλσον Μαντέλα Rolihlahla, γεννήθηκε στο Mvezo της Νότιας Αφρικής στις 18 Ιουλίου του 1918 και πέθανε στο…