Εκτύπωση

Εντρυφώντας στα άγνωστα χαρακτηριστικά του Αλεξάνδρου

Κατηγορία: Αφιερώματα

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Βαθμολογία 0.00 (0 Ψήφοι)

Οσο περίεργο και αν φαίνεται, οι πληροφορίες που μας διασώζουν οι γραπτές μαρτυρίες για το παρουσιαστικό και την όλη εμφάνιση του Αλεξάνδρου είναι λιγοστές. Δεν πρέπει βέβαια να λησμονούμε ότι από το έργο των ιστορικών, των σύγχρονων με τον Μακεδόνα βασιλιά, ελάχιστα σπαράγματα μας έχουν διασωθεί, ενώ η πρώτη σωζόμενη βιογραφία του είναι γραμμένη περίπου 400 χρόνια μετά το θάνατό του. Ετσι, η κύρια πηγή των γνώσεών μας για την εξωτερική του εμφάνιση είναι οι σωζόμενες απεικονίσεις του σε ποικίλες δημιουργίες της τέχνης. Αλλά και αυτές, αν εξαιρέσουμε ορισμένες, κυρίως νομίσματα, χρονολογούνται μετά τον θάνατό του, πολλές μάλιστα εξ αυτών αιώνες μετά. Ο Αλέξανδρος δεν φαίνεται να ήταν ιδιαίτερα υψηλός, κάτι που προκύπτει έμμεσα από ορισμένα ενδεικτικά επεισόδια που μας διασώζουν αρχαίοι συγγραφείς. Οταν π.χ. ο Αλέξανδρος με τον Ηφαιστίωνα, τον επιστήθιο φίλο του, φορώντας ίδια στολή μπήκαν στη σκηνή της οικογένειας του Δαρείου που είχε αιχμαλωτισθεί μετά τη μάχη στην Ισσό, ο δεύτερος υπερείχε σαφώς σε ανάστημα και ομορφιά. Ετσι η μητέρα του Πέρση βασιλιά εξέλαβε αυτόν ως Αλέξανδρο και κινήθηκε προς αυτόν για να τον προσκυνήσει. Διαφωτιστικές ως προς την εξωτερική εμφάνιση του Αλεξάνδρου είναι οι πληροφορίες της αρχαίας γραμματείας που αναφέρονται σε γνωρίσματα αγαλμάτων του Αλεξάνδρου, που είχε φιλοτεχνήσει ο Σικυώνειος Λύσιππος. Ως γνωστόν, στον μεγάλο αυτό γλύπτη είχε αναθέσει ο Αλέξανδρος την κατασκευή του επίσημου πορτραίτου του, δηλαδή την εικόνα του που ήθελε να προβάλλει στους υπηκόους του. Και αυτό «γιατί μονάχα (ο Λύσιππος) αποτύπωνε στο χαλκό το ήθος του, δηλαδή την προσωπικότητά του, και αποκάλυπτε μαζί με τη μορφή και την αρετή του». Αρχαίοι συγγραφείς μας πληροφορούν ότι στα αγάλματα αυτά η κεφαλή του είχε μια κίνηση προς τα πάνω, ο λαιμός τους μια ελαφριά στροφή προς τα αριστερά, τα μάτια του ακτινοβολούσαν ένα τρυφερό και συνάμα παθιασμένο «υγρό» βλέμμα, ενώ η όλη εικόνα του εξέπεμπε αρρενωπότητα και διακρινόταν από λεοντώδη χαρακτηριστικά. Τα τελευταία εξωτερικεύονταν κυρίως με τα πλούσια μαλλιά που χωρίζονταν στη μέση πάνω από το μέτωπο, θυμίζοντας χαίτη λιονταριού. Εμοιαζαν πράγματι με λιονταρίσια χαίτη γιατί οι διατεταγμένοι σε δυο σειρές βόστρυχοί τους ήταν φλογόσχημοι και ορθώνονταν στο κεντρικό τμήμα του μετώπου πέφτοντας προς τους κροτάφους. Ενα άλλο βασικό γνώρισμα των πορτραίτων του Αλεξάνδρου ήταν το ξυρισμένο πρόσωπο. Πρέπει να είναι ένας από τους πρώτους διάσημους θνητούς που απεικονίστηκε στη μεγάλη πλαστική της ελληνικής αρχαιότητας χωρίς γένι, κάτι που σαφώς υποδήλωνε τη φυσική ομορφιά και τη νεότητά του, ενώ σε παλιότερες εποχές το ξυρισμένο πρόσωπο ήταν συνήθως σημάδι δειλίας και θηλυπρέπειας. Δεν μας έχει διασωθεί κανένα από τα αγάλματα του Αλεξάνδρου που είχε φιλοτεχνήσει ο Λύσιππος. Ωστόσο γνωρίζουμε ορισμένα μεταγενέστερα, που άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο μας δίνουν κάτι από τα λυσίππεια αυτά έργα. Το πιο γνωστό από αυτά, που συμβαίνει μάλιστα να είναι και το μόνο του οποίου η ταύτιση ως πορτραίτο του Αλεξάνδρου επιβεβαιώνεται από την επιγραφή που φέρει, δυστυχώς δεν μας διασώζεται σε καλή κατάσταση και επιπλέον φέρει πολλές συμπληρώσεις. Πρόκειται για μια μαρμάρινη ερμαϊκή στήλη του 2ου αι. μ.X. που βρέθηκε στα περίχωρα της Ρώμης και βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου. Είναι γνωστή στους ειδικούς ως στήλη Azara από το όνομα ενός Ισπανού διπλωμάτη που την είχε κάποτε στην κατοχή του. Πρέπει να σημειώσω ότι τα αγάλματα του Αλεξάνδρου που έπλασε ο Λύσιππος επηρέασαν αποφασιστικά τις επίσημες απεικονίσεις των διαδόχων του και ως ένα βαθμό χρησίμευσαν ως πρότυπό τους. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στις οποίες ελληνιστικοί ηγεμόνες και αργότερα Ρωμαίοι αυτοκράτορες και στρατηγοί μιμήθηκαν γνωρίσματα των επίσημων αυτών απεικονίσεων του Αλεξάνδρου. Ολες όμως οι παραπάνω πληροφορίες που αντλούμε από την αρχαία γραμματεία για τα γνωρίσματα των πορτραίτων του Αλεξάνδρου και τα οποία ανιχνεύονται πράγματι και στις σωζόμενες απεικονίσεις του, δεν αποτύπωναν ασφαλώς πιστά την πραγματικότητα. Τα χαρακτηριστικά αυτά ήταν εξιδανικευμένα και συνέθεταν μια μορφή σκόπιμα ωραιοποιημένη, που βρισκόταν σε συμφωνία με μια πολιτική που τέθηκε σε εφαρμογή όσο ζούσε ο Αλέξανδρος ­ φυσικά συνεχίστηκε και μετά το θάνατό του ­ και επέβαλλε τη θεοποίησή του. Στη διαμόρφωση αυτής της εικόνας η συμβολή του ίδιου πρέπει να ήταν καίρια. Για λόγους πολιτικούς επεδίωκε να καθιερώσει ένα συγκεκριμένο τρόπο απεικόνισής του που θα βοηθούσε στην επίτευξη των επιδιώξεών του και στην εμπέδωση της κυριαρχίας του. Ετσι ανάλογες απεικονίσεις του εμφανίστηκαν και σε άλλες εκφάνσεις της τέχνης εκτός από την πλαστική, όπως π.χ. στη ζωγραφική και τη σφραγιδογλυφία. Είναι γνωστό ότι ως επίσημο ζωγράφο του ο Αλέξανδρος είχε χρίσει τον Απελλή, ο οποίος απέδιδε στο πρόσωπό του με ανυπέρβλητο τρόπο υπερφυσικά χαρακτηριστικά, ενώ τη χάραξη της μορφής του στους σφραγιδόλιθους, πιθανόν και στα νομίσματα, την είχε αναθέσει στον Πυργοτέλη. «Αμίμητος» ήταν ο πίνακας του Απελλή που απεικόνιζε τον Αλέξανδρο ως «κεραυνοφόρον». Βρισκόταν στο ναό της Αρτέμιδος στην Εφεσο και ήταν ένα έργο που εξέπεμπε σαφή πολιτικό συμβολισμό. Υπενθύμιζε στους επισκέπτες του μεγάλου αυτού ιερού τη σχέση του Αλεξάνδρου με τον Δία, τον βασιλιά των θεών, που πρόβαλλε η κρατική προπαγάνδα. Πηγή: Το Βήμα Πηγή: http://www.ellinikoarxeio.com/2012/03/  

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ

Δ. Λιαντίνης: Ο μεγάλος Κολοκοτρώνης

index
Μικρό αφιέρωμα στην επανάσταση του '21. Μια αλήθεια δοσμένη από τον Δ. Λιαντίνη, η οποία δείχνει το θάρρος αυτών που αψήφισαν την Οθωμανική αυτοκρατορία και απέδειξαν περίτρανα τη δύναμη της ψυχής…

Shakira - Waka Waka - Ojos Así

shakira12
Δύο συμπαθητικά τραγουδάκια από τη Shakira, για έναν χρόνο απαλλαγμένο από τη μιζέρια και την απονιά που μας συνθλίβει...

Το Κοσμολογικό Επιχείρημα για την ύπαρξη του Θεού

Socrates-1
[…] το Επιχείρημα του Αρχικού Αιτίου, γνωστό και ως Κοσμολογικό Επιχείρημα, βασίζεται μόνο στο εμπειρικό γεγονός ότι το σύμπαν υπάρχει, χωρίς να λαμβάνει υπόψη του συγκεκριμένα δεδομένα για τη μορφή…

Ντέμης Ρούσσος

n.roussos
Ένας θρύλος της ελληνικής και της διεθνούς μουσικής σκηνής, ο Ντέμης Ρούσσος, έφυγε από τη ζωή το βράδυ της Παρασκευής 23 Γενάρη, σε ηλικία 68 χρονών. Ο Ντέμης Ρούσσος γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια,…

Διαβάστε επίσης

dimitratos-at-71
Δεκ 27, 2013

Νίκος Δημητράτος (1942-2013)

Ξημερώματα της Πέμπτης σταμάτησε να χτυπά η καρδιά του Νίκου Δημητράτου ύστερα από ξαφνικό εγκεφαλικό. Ο ηθοποιός και τραγουδιστής Ν. Δημητράτος γεννήθηκε στις 6 Μαρτίου 1942 στην Αθήνα στην…
Μαρ 12, 2012

Δόμνα Σαμίου: Η ιέρεια της λαϊκής μουσικής παράδοσης

Η Ελλάδα έγινε φτωχότερη... Γεννήθηκε στις 12 Οκτωβρίου του 1928 στην Καισαριανή από γονείς Μικρασιάτες πρόσφυγες (χωριό Μπαϊντίρι της Σμύρνης) και έφυγε από τη ζωή στις 10 Μαρτίου του 2012. Η Δόμνα…
Vanou-2 copy
Φεβ 05, 2014

Τζένη Βάνου (1939-2014)

Ξεκίνησε την καριέρα της τραγουδώντας ελαφρά τραγούδια, αποσπώντας μάλιστα το α' βραβείο στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, με το τραγούδι του Μίμη Πλέσσα “Τώρα” (1964). Ήταν η μεγάλη Τζένη Βάνου (Ευγενία…
Νοε 29, 2011

Τσε Γκεβάρα, ένας οραματιστής επαναστάτης

Στις 14 Ιουνίου του 1928 στο Ροζάριο της Αργεντινής, γεννήθηκε ο Ερνέστο Γκεβάρα ντε λα Σιέρνα, που αργότερα θα έμενε στην ιστορία ως Τσε. Ήταν ένας από αυτούς που άλλαξαν την ιστορία της Κούβας και…
hypatia 2 copy copy
Ιουν 14, 2017

Υπατία

Αυτοί που μπορούν να σε κάνουν να πιστέψεις απιθανότητες, είναι ικανοί να σε πείσουν να διαπράξεις φρικαλεότητες. Βολταίρος, 1694-1778, Γάλλος φιλόσοφος & συγγραφέας Τελικά, όλα σαυτό τον κόσμο…
tsaves-1-315x236
Μαρ 10, 2013

Ούγκο Τσάβες: Ένας πρωτοπόρος

Στις 5 του Μάρτη άφησε την τελευταία του πνοή ο πρόεδρος της Βενεζουέλας , Ούγκο Τσάβες , νικημένος από τον καρκίνο. Οι εχθροί του είπαν πως ήταν ένας δικτάτορας, όμως η αλήθεια είναι πως έδωσε στο…
1821 epanastash 5
Μαρ 25, 2013

Η Επανάσταση του 1821

Σήμερα η μέρα μας καλεί να τιμήσουμε τους ήρωες του '21, που αψηφώντας τον πανίσχυρο κατακτητή έδωσαν τον υπέρ πάντων αγώνα για τη Λευτεριά και τα κατάφεραν. Σε μας δεν μένει τίποτα άλλο από τον…
n.makijaveli
Φεβ 17, 2015

Ο ηγεμόνας

Ο Νικολό Μακιαβέλι γεννήθηκε στη Φλωρεντία στις 3 Μαΐου του 1469,σε μια Ιταλία διαιρεμένη σε ανταγωνιζόμενες πόλεις-κράτη, μεταξύ των οποίων και η Ρώμη υπό τον Πάπα, και αντιμετώπιζε τις συνεχείς…
n.roussos
Ιαν 27, 2015

Ντέμης Ρούσσος

Ένας θρύλος της ελληνικής και της διεθνούς μουσικής σκηνής, ο Ντέμης Ρούσσος, έφυγε από τη ζωή το βράδυ της Παρασκευής 23 Γενάρη, σε ηλικία 68 χρονών. Ο Ντέμης Ρούσσος γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια,…
index
Μαρ 25, 2014

Δ. Λιαντίνης: Ο μεγάλος Κολοκοτρώνης

Μικρό αφιέρωμα στην επανάσταση του '21. Μια αλήθεια δοσμένη από τον Δ. Λιαντίνη, η οποία δείχνει το θάρρος αυτών που αψήφισαν την Οθωμανική αυτοκρατορία και απέδειξαν περίτρανα τη δύναμη της ψυχής…