Εκτύπωση

Γιάννης Ρίτσος - Ἐπιτάφιος (ἀποσπάσματα)

Κατηγορία: Πολιτική

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Βαθμολογία 0.00 (0 Ψήφοι)

Γιάννης Ρίτσος - Ἐπιτάφιος (ἀποσπάσματα)(Θεσσαλονίκη. Μάης τοῦ 1936. Μιὰ μάνα, καταμεσὶς τοῦ δρόμου, μοιρολογάει τὸ σκοτωμένο παιδί της. Γύρω της καὶ πάνω της, βουΐζουν καὶ σπάζουν τὰ κύματα τῶν διαδηλωτῶν - τῶν ἀπεργῶν καπνεργατῶν. Ἐκείνη συνεχίζει τὸ θρῆνο της):  I Γιέ μου, σπλάχνο τῶν σπλάχνων μου, καρδούλα τῆς καρδιᾶς μου, πουλάκι τῆς φτωχιᾶς αὐλῆς, ἀνθὲ τῆς ἐρημιᾶς μου, πῶς κλείσαν τὰ ματάκια σου καὶ δὲ θωρεῖς ποὺ κλαίω καὶ δὲ σαλεύεις, δὲ γρικᾷς τὰ ποὺ πικρὰ σοῦ λέω; Γιόκα μου, ἐσὺ ποὺ γιάτρευες κάθε παράπονό μου, Ποὺ μάντευες τί πέρναγα κάτου ἀπ᾿ τὸ τσίνορό μου, τώρα δὲ μὲ παρηγορᾶς καὶ δὲ μοῦ βγάζεις ἄχνα καὶ δὲ μαντεύεις τὶς πληγὲς ποὺ τρῶνε μου τὰ σπλάχνα; Πουλί μου, ἐσὺ ποὺ μοῦ ῾φερνες νεράκι στὴν παλάμη πῶς δὲ θωρεῖς ποὺ δέρνουμαι καὶ τρέμω σὰν καλάμι; Στὴ στράτα ἐδῶ καταμεσὶς τ᾿ ἄσπρα μαλλιά μου λύνω καὶ σοῦ σκεπάζω τῆς μορφῆς τὸ μαραμένο κρίνο. Φιλῶ τὸ παγωμένο σου χειλάκι ποὺ σωπαίνει κι εἶναι σὰ νὰ μοῦ θύμωσε καὶ σφαλιγμένο μένει. Δὲ μοῦ μιλεῖς κι ἡ δόλια ἐγὼ τὸν κόρφο δές, ἀνοίγω καὶ στὰ βυζιὰ ποὺ βύζαξες τὰ νύχια, γιέ μου μπήγω.

II Κορώνα μου, ἀντιστύλι μου, χαρὰ τῶν γερατειῶ μου, ἥλιε τῆς βαρυχειμωνιᾶς, λιγνοκυπάρισσό μου, Πῶς μ᾿ ἄφησες νὰ σέρνουμαι καὶ νὰ πονῶ μονάχη χωρὶς γουλιά, σταλιὰ νερὸ καὶ φῶς κι ἄνθο κι ἀστάχυ ; Μὲ τὰ ματάκια σου ἔβλεπα τῆς ζωῆς κάθε λουλούδι, μὲ τὰ χειλάκια σου ἔλεγα τ᾿ αὐγερινὸ τραγούδι. Μὲ τὰ χεράκια σου τὰ δυό, τὰ χιλιοχαϊδεμένα, ὅλη τη γῆς ἀγκάλιαζα κι ὅλ᾿ εἴτανε γιὰ μένα. Νιότη ἀπ᾿ τὴ νιότη σου ἔπαιρνα κι ἀκόμη ἀχνογελοῦσα, τὰ γερατειὰ δὲν τρόμαζα, τὸ θάνατο ἀψηφοῦσα. Καὶ τώρα ποὺ θὰ κρατηθῶ, ποὺ θὰ σταθῶ, ποὺ θἄμπω, ποὺ ἀπόμεινα ξερὸ δεντρὶ σὲ χιονισμένο κάμπο; Γιέ μου, ἂν δὲ σοὖναι βολετὸ νἀρθεῖς ξανὰ σιμά μου, πᾶρε μαζί σου ἐμένανε, γλυκειά μου συντροφιά μου. Κι ἂν εἶν᾿ τὰ πόδια μου λιγνά, μπορῶ νὰ πορπατήσω κι ἂν κουραστεῖς, στὸν κόρφο μου, γλυκὰ θὰ σὲ κρατήσω. III Μαλλιὰ σγουρὰ ποὺ πάνω τους τὰ δάχτυλα περνοῦσα τὶς νύχτες ποὺ κοιμόσουνα καὶ πλάϊ σου ξαγρυπνοῦσα, Φρύδι μου, γαϊτανόφρυδο καὶ κοντυλογραμμένο, καμάρα ποὺ τὸ βλέμμα μου κούρνιαζε ἀναπαμένο, Μάτια γλαρὰ ποὺ μέσα τους ἀντίφεγγαν τὰ μάκρη πρωινοῦ οὐρανοῦ, καὶ πάσκιζα μὴν τὰ θαμπώσει δάκρυ, Χείλι μου μοσκομύριστο ποὺ ὡς λάλαγες ἀνθίζαν λιθάρια καὶ ξερόδεντρα κι ἀηδόνια φτερουγίζαν, Στήθεια πλατιὰ σὰν τὰ στρωτὰ φτερούγια τῆς τρυγόνας ποὺ πάνωθέ τους κόπαζε κ᾿ ἡ πίκρα μου κι ὁ ἀγώνας, Μπούτια γερὰ σὰν πέρδικες κλειστὲς στὰ παντελόνια ποὺ οἱ κόρες τὰ καμάρωναν τὸ δείλι ἀπ᾿ τὰ μπαλκόνια, Καὶ γώ, μὴ μοῦ βασκάνουνε, λεβέντη μου, τέτοιο ἄντρα, σοῦ κρέμαγα τὸ φυλαχτὸ μὲ τὴ γαλάζια χάντρα, Μυριόρριζο, μυριόφυλλο κ᾿ εὐωδιαστό μου δάσο, πῶς νὰ πιστέψω ἡ ἄμοιρη πῶς μπόραε νὰ σὲ χάσω; ΙV Γιέ μου, ποιὰ Μοῖρα στὄγραφε καὶ ποιὰ μοῦ τὄχε γράψει τέτοιον καημό, τέτοια φωτιὰ στὰ στήθεια μου ν᾿ ἀνάψει; Πουρνὸ - πουρνὸ μοῦ ξύπνησες, μοῦ πλύθηκες, μοῦ ἐλούστης πριχοῦ σημάνει τὴν αὐγὴ μακριὰ ὁ καμπανοκρούστης. Κοίταες μὴν ἔφεξε συχνὰ - πυκνὰ ἀπ᾿ τὸ παραθύρι καὶ βιαζόσουν σὰ νἄτανε νὰ πᾶς σὲ πανηγύρι. Εἶχες τὰ μάτια σκοτεινά, σφιγμένο τὸ σαγόνι κι εἴσουν στὴν τόλμη σου γλυκός, ταῦρος μαζὶ κι ἀηδόνι. Καὶ γὼ ἡ φτωχειὰ κ᾿ ἡ ἀνέμελη καὶ γὼ ἡ τρελλὴ κ᾿ ἡ σκύλα, σοὔψηνα τὸ φασκόμηλο κι ἀχνὴ ἡ ματιά μου ἐφίλα Μιὰ - μιὰ τὶς χάρες σου, καλέ, καὶ τὸ λαμπρό σου θωρὶ κι ἀγαλλόμουν καὶ γέλαγα σὰν τρυφερούλα κόρη. Κι οὐδὲ κακόβαλα στιγμὴ κι οὐδ᾿ ἔτρεξα ξοπίσω τὰ στήθεια μου νὰ βάλω μπρὸς τὰ βόλια νὰ κρατήσω. Κι ἔφτασ᾿ ἀργὰ κι, ὤ, ποὺ ποτὲς μὴν ἔφτανε τέτοια ὥρα κι, ὦ, κάλλιο νὰ γκρεμίζονταν στὸ καύκαλό μου ἡ χώρα. V Σήκω, γλυκέ μου, ἀργήσαμε· ψηλώνει ὁ ἥλιος· ἔλα, καὶ τὸ φαγάκι σου ἔρημο θὰ κρύωσε στὴν πιατέλα. Ἡ μπλέ σου ἡ μπλοῦζα τῆς δουλειᾶς στὴν πόρτα κρεμασμένη θὰ καρτεράει τὴ σάρκα σου τὴ μαρμαρογλυμμένη. Θὰ καρτεράει τὸ κρύο νερὸ τὸ δροσερό σου στόμα, θὰ καρτεράει τὰ χνῶτα σου τ᾿ ἀσβεστωμένο δῶμα. Θὰ καρτεράει κ᾿ ἡ γάτα μας στὰ πόδια σου νὰ παίξει κι ὁ ἥλιος ἀργὸς θὰ καρτερᾷ στὰ μάτια σου νὰ φέξει. Θὰ καρτεράει κ᾿ ἡ ρούγα μας τ᾿ ἁδρὸ περπάτημά σου κ᾿ οἱ γρίλιες οἱ μισάνοιχτες τ᾿ ἀηδονολάλημά σου. Καὶ τὰ συντρόφια σου, καλέ, ποὺ τὶς βραδιὲς ἐρχόνταν καὶ λέαν καὶ λέαν κι ἀπ᾿ τὰ ἴδια τοὺς τὰ λόγια ἐφλογιζόνταν Καὶ μπάζανε στὸ σπίτι μας τὸ φῶς, τὴν πλάση ἀκέρια, παιδί μου, θὰ σὲ καρτερᾶν νὰ κάνετε νυχτέρια. Καὶ γὼ θὰ καρτεράω σκυφτὴ βραδὶ καὶ μεσημέρι νἀρθεῖ ὁ καλός μου, ὁ θάνατος, κοντά σου νὰ μὲ φέρει. ... ΙΧ Ὦ Παναγιά μου, ἂν εἴσουνα, καθὼς ἐγώ, μητέρα, βοήθεια στὸ γιό μου θἄστελνες τὸν Ἄγγελο ἀπὸ πέρα. Κι, ἄχ, Θέ μου, Θέ μου, ἂν εἴσουν Θεὸς κι ἂν εἴμασταν παιδιά σου θὰ πόναγες καθὼς ἐγώ, τὰ δόλια πλάσματά σου. Κι ἂν εἴσουν δίκειος, δίκαια θὰ μοίραζες τὴν πλάση, κάθε πουλί, κάθε παιδὶ νὰ φάει καὶ νὰ χορτάσει. Γιέ μου, καλὰ μοῦ τἄλεγε τὸ γνωστικό σου ἀχεῖλι κάθε φορὰ ποὺ ὁρμήνευε, κάθε φορὰ ποὺ ἐμίλει: Ἐμεῖς ταγίζουμε ζωὴ στὸ χέρι: περιστέρι, κ᾿ ἐμεῖς οὔτ᾿ ἕνα ψίχουλο δὲν ἔχουμε στὸ χέρι. Ἐμεῖς κρατᾶμε ὅλη τὴ γῆς μὲς στ᾿ ἀργασμένα μπράτσα καὶ σκιάχτρα στέκουνται οἱ Θεοὶ κι ἀφέντη ἔχουνε φάτσα. Ἄχ, γιέ μου, πιὰ δὲ μοὔμεινε καμιὰ χαρὰ καὶ πίστη, καὶ τὸ χλωμὸ καὶ τὸ στερνὸ καντήλι μας ἐσβήστη. Καί, τώρα, ἐπὰ σὲ ποιὰ φωτιὰ τὰ χέρια μου θ᾿ ἀνοίγω, τὰ παγωμένα χέρια μου νὰν τὰ ζεστάνω λίγο;

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ

Τα τσιράκια του συστήματος

tragkas-6
Κάποιοι μπορεί να έχουν πεισθεί κιόλας, πως αυτοί που καθυβρίζουν επί παντός επιστητού και λογικοφανούς είναι με το μέρος των αδικημένων. Ένας από τους πλέον αθυρόστομους επαναστάτες με μεγάλο…

Ένα διαχρονικό αστείο

Κακό βέβαια, αλλά μοιάζει ακατόρθωτο να διαγράψουμε την κομματική μας επιθυμία. Ταυτιζόμαστε απόλυτα και με φανατισμό στα σήματα και τα χρώματα, που καλοπληρωμένα επιτελεία με μαεστρία έχουν…

Υποτελείς και ανιστόρητοι

rigas-5
Χρόνια σκλάβοι, αποκτήσαμε τη νοοτροπία του υποτελούς που όλα αποφασίζονται αλλού και ερήμην του. Όποτε ορθώσαμε το κορμί μας, ατενίζοντας το μέλλον μας με ανακούφιση και σιγουριά, εφευρίσκονταν ένας…

Διαβάστε επίσης

imperialism-1
Δεκ 05, 2016

Συρία, ο τάφος της Αμερικάνικης παντοκρατορίας

Έχουμε γράψει και παλαιότερα, ότι η Συρία θα ήταν το σημείο αναφοράς σχετικά με την ολομέτωπη επίθεση που έχει εξαπολύσει το πολυεθνικό κατεστημένο κατά των ελευθεριών και δικαιωμάτων του ανθρώπου,…
kapitalism-1
Ιαν 20, 2016

Μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας

«Είναι δίκαιον ουκ άλλο τι ή του κρείττονος συμφέρον» Η αδικία απλώνεται απ' άκρη σ' άκρη σ' όλη τη γη και πρώτιστα ένεκα ιδιαζόντων συνθηκών εδώ, στη χώρα μας. Κατά συνέπεια η ζωή βάναυσα…
skopiano-1
Ιαν 15, 2018

Δυο ιστορίες με παρελθόν και μέλλον

Όταν ένας λαός δεν τολμά να υπερασπιστεί τη γλώσσα του, είναι έτοιμος πια για τη σκλαβιά. Remy de Gourmont, 1858-1915, Γάλλος ποιητής Τίποτα δεν άρχισε σήμερα και δεν θα τελειώσει αύριο. Απλά σήμερα,…
help-114 copy
Φεβ 11, 2017

Το παρελθόν που μας στοιχειώνει…

«Αν ο μόνος σκοπός που αξίζει τον κόπο κανείς να γεννηθεί, είναι η λευτεριά, και μόλις γεννηθεί του την υποθηκεύουν τα συμφέροντα, τι άλλο του απομένει αν όχι η επανάσταση;» Γιάννης Σκαρίμπας…
usa-politik-1 copy
Ιαν 21, 2017

Οι εξομολογήσεις του εγκληματία Τζον Κέρι

Δεν είχαμε καμιά αμφιβολία για τα τεράστια συμφέροντα που κρύβονται πίσω από την επονομαζόμενη "Αραβική άνοιξη" και τις εκτιμήσεις μας σχετικά με τις ανίερες συμμαχίες που ισοπεδώνουν χώρες,…
capitalism n copy
Φεβ 17, 2017

Καπιταλισμός – Ελλάδα - Συρία και στο βάθος η ΣΙΑ

Δεν είναι ούτε πρωτάκουστο ούτε άγνωστο αλλά πρέπει να το ‘χουμε κατά νου πάντα και να μην εφησυχάζουμε, γιατί όσο κι’ αν τα πράγματα φαίνονται ανέφελα, άλλο τόσο μπορεί να είναι επικίνδυνα…
nea taxi
Δεκ 03, 2015

Η “νέα τάξη” των μέτρων και της ανασφάλειας

Ίσως ακόμη και σήμερα να υπάρχουν θιασώτες που θα έβλεπαν σαν πανάκια μια παγκόσμια κυβέρνηση αποστασιοποιημένη και αμερόληπτη. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί αν την εξουσία διαχειρίζονταν άνθρωποι…
Αραβική Άνοιξη-2
Δεκ 23, 2016

Η Αραβική Άνοιξη

Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που πρωτοακούσαμε για την "Αραβική Άνοιξη", όμως δεν καταλάβαμε ακόμη την διαφορά από το παρελθόν. Παρακολουθώντας μάλιστα τα τεκταινόμενα στη Συρία…
monsanto bayer-1
Νοε 22, 2016

Όλο και πιο κοντά στην Ευρώπη τα μεταλλαγμένα

Η Monsanto στην κορωνίδα των ευρωπαϊκών μονοπωλίων Δυστυχώς η αλήθεια δεν είναι πάντα προφανής. Ο Γκαίμπελς θα έμοιαζε νάνος μπροστά στα επίπεδα της σημερινής προπαγάνδας. Ήδη τα κοράκια κρώζουν πάνω…
suria-2
Μαρ 20, 2018

Ο ασφυκτικός εναγκαλισμός της Συρίας…

Πόλεμος πάντων μεν πατήρ εστί, πάντων δε βασιλεύς. Και τους μεν θεούς έδειξε, τους δε ανθρώπους, τους μεν δούλους εποίησε, τους δε ελευθέρους. Ηράκλειτος Η προαιώνια αυτή ρήση του Ηράκλειτου…