Εκτύπωση

Γιάννης Ρίτσος - Ἐπιτάφιος (ἀποσπάσματα)

Κατηγορία: Πολιτική

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Βαθμολογία 0.00 (0 Ψήφοι)

Γιάννης Ρίτσος - Ἐπιτάφιος (ἀποσπάσματα)(Θεσσαλονίκη. Μάης τοῦ 1936. Μιὰ μάνα, καταμεσὶς τοῦ δρόμου, μοιρολογάει τὸ σκοτωμένο παιδί της. Γύρω της καὶ πάνω της, βουΐζουν καὶ σπάζουν τὰ κύματα τῶν διαδηλωτῶν - τῶν ἀπεργῶν καπνεργατῶν. Ἐκείνη συνεχίζει τὸ θρῆνο της):  I Γιέ μου, σπλάχνο τῶν σπλάχνων μου, καρδούλα τῆς καρδιᾶς μου, πουλάκι τῆς φτωχιᾶς αὐλῆς, ἀνθὲ τῆς ἐρημιᾶς μου, πῶς κλείσαν τὰ ματάκια σου καὶ δὲ θωρεῖς ποὺ κλαίω καὶ δὲ σαλεύεις, δὲ γρικᾷς τὰ ποὺ πικρὰ σοῦ λέω; Γιόκα μου, ἐσὺ ποὺ γιάτρευες κάθε παράπονό μου, Ποὺ μάντευες τί πέρναγα κάτου ἀπ᾿ τὸ τσίνορό μου, τώρα δὲ μὲ παρηγορᾶς καὶ δὲ μοῦ βγάζεις ἄχνα καὶ δὲ μαντεύεις τὶς πληγὲς ποὺ τρῶνε μου τὰ σπλάχνα; Πουλί μου, ἐσὺ ποὺ μοῦ ῾φερνες νεράκι στὴν παλάμη πῶς δὲ θωρεῖς ποὺ δέρνουμαι καὶ τρέμω σὰν καλάμι; Στὴ στράτα ἐδῶ καταμεσὶς τ᾿ ἄσπρα μαλλιά μου λύνω καὶ σοῦ σκεπάζω τῆς μορφῆς τὸ μαραμένο κρίνο. Φιλῶ τὸ παγωμένο σου χειλάκι ποὺ σωπαίνει κι εἶναι σὰ νὰ μοῦ θύμωσε καὶ σφαλιγμένο μένει. Δὲ μοῦ μιλεῖς κι ἡ δόλια ἐγὼ τὸν κόρφο δές, ἀνοίγω καὶ στὰ βυζιὰ ποὺ βύζαξες τὰ νύχια, γιέ μου μπήγω.

II Κορώνα μου, ἀντιστύλι μου, χαρὰ τῶν γερατειῶ μου, ἥλιε τῆς βαρυχειμωνιᾶς, λιγνοκυπάρισσό μου, Πῶς μ᾿ ἄφησες νὰ σέρνουμαι καὶ νὰ πονῶ μονάχη χωρὶς γουλιά, σταλιὰ νερὸ καὶ φῶς κι ἄνθο κι ἀστάχυ ; Μὲ τὰ ματάκια σου ἔβλεπα τῆς ζωῆς κάθε λουλούδι, μὲ τὰ χειλάκια σου ἔλεγα τ᾿ αὐγερινὸ τραγούδι. Μὲ τὰ χεράκια σου τὰ δυό, τὰ χιλιοχαϊδεμένα, ὅλη τη γῆς ἀγκάλιαζα κι ὅλ᾿ εἴτανε γιὰ μένα. Νιότη ἀπ᾿ τὴ νιότη σου ἔπαιρνα κι ἀκόμη ἀχνογελοῦσα, τὰ γερατειὰ δὲν τρόμαζα, τὸ θάνατο ἀψηφοῦσα. Καὶ τώρα ποὺ θὰ κρατηθῶ, ποὺ θὰ σταθῶ, ποὺ θἄμπω, ποὺ ἀπόμεινα ξερὸ δεντρὶ σὲ χιονισμένο κάμπο; Γιέ μου, ἂν δὲ σοὖναι βολετὸ νἀρθεῖς ξανὰ σιμά μου, πᾶρε μαζί σου ἐμένανε, γλυκειά μου συντροφιά μου. Κι ἂν εἶν᾿ τὰ πόδια μου λιγνά, μπορῶ νὰ πορπατήσω κι ἂν κουραστεῖς, στὸν κόρφο μου, γλυκὰ θὰ σὲ κρατήσω. III Μαλλιὰ σγουρὰ ποὺ πάνω τους τὰ δάχτυλα περνοῦσα τὶς νύχτες ποὺ κοιμόσουνα καὶ πλάϊ σου ξαγρυπνοῦσα, Φρύδι μου, γαϊτανόφρυδο καὶ κοντυλογραμμένο, καμάρα ποὺ τὸ βλέμμα μου κούρνιαζε ἀναπαμένο, Μάτια γλαρὰ ποὺ μέσα τους ἀντίφεγγαν τὰ μάκρη πρωινοῦ οὐρανοῦ, καὶ πάσκιζα μὴν τὰ θαμπώσει δάκρυ, Χείλι μου μοσκομύριστο ποὺ ὡς λάλαγες ἀνθίζαν λιθάρια καὶ ξερόδεντρα κι ἀηδόνια φτερουγίζαν, Στήθεια πλατιὰ σὰν τὰ στρωτὰ φτερούγια τῆς τρυγόνας ποὺ πάνωθέ τους κόπαζε κ᾿ ἡ πίκρα μου κι ὁ ἀγώνας, Μπούτια γερὰ σὰν πέρδικες κλειστὲς στὰ παντελόνια ποὺ οἱ κόρες τὰ καμάρωναν τὸ δείλι ἀπ᾿ τὰ μπαλκόνια, Καὶ γώ, μὴ μοῦ βασκάνουνε, λεβέντη μου, τέτοιο ἄντρα, σοῦ κρέμαγα τὸ φυλαχτὸ μὲ τὴ γαλάζια χάντρα, Μυριόρριζο, μυριόφυλλο κ᾿ εὐωδιαστό μου δάσο, πῶς νὰ πιστέψω ἡ ἄμοιρη πῶς μπόραε νὰ σὲ χάσω; ΙV Γιέ μου, ποιὰ Μοῖρα στὄγραφε καὶ ποιὰ μοῦ τὄχε γράψει τέτοιον καημό, τέτοια φωτιὰ στὰ στήθεια μου ν᾿ ἀνάψει; Πουρνὸ - πουρνὸ μοῦ ξύπνησες, μοῦ πλύθηκες, μοῦ ἐλούστης πριχοῦ σημάνει τὴν αὐγὴ μακριὰ ὁ καμπανοκρούστης. Κοίταες μὴν ἔφεξε συχνὰ - πυκνὰ ἀπ᾿ τὸ παραθύρι καὶ βιαζόσουν σὰ νἄτανε νὰ πᾶς σὲ πανηγύρι. Εἶχες τὰ μάτια σκοτεινά, σφιγμένο τὸ σαγόνι κι εἴσουν στὴν τόλμη σου γλυκός, ταῦρος μαζὶ κι ἀηδόνι. Καὶ γὼ ἡ φτωχειὰ κ᾿ ἡ ἀνέμελη καὶ γὼ ἡ τρελλὴ κ᾿ ἡ σκύλα, σοὔψηνα τὸ φασκόμηλο κι ἀχνὴ ἡ ματιά μου ἐφίλα Μιὰ - μιὰ τὶς χάρες σου, καλέ, καὶ τὸ λαμπρό σου θωρὶ κι ἀγαλλόμουν καὶ γέλαγα σὰν τρυφερούλα κόρη. Κι οὐδὲ κακόβαλα στιγμὴ κι οὐδ᾿ ἔτρεξα ξοπίσω τὰ στήθεια μου νὰ βάλω μπρὸς τὰ βόλια νὰ κρατήσω. Κι ἔφτασ᾿ ἀργὰ κι, ὤ, ποὺ ποτὲς μὴν ἔφτανε τέτοια ὥρα κι, ὦ, κάλλιο νὰ γκρεμίζονταν στὸ καύκαλό μου ἡ χώρα. V Σήκω, γλυκέ μου, ἀργήσαμε· ψηλώνει ὁ ἥλιος· ἔλα, καὶ τὸ φαγάκι σου ἔρημο θὰ κρύωσε στὴν πιατέλα. Ἡ μπλέ σου ἡ μπλοῦζα τῆς δουλειᾶς στὴν πόρτα κρεμασμένη θὰ καρτεράει τὴ σάρκα σου τὴ μαρμαρογλυμμένη. Θὰ καρτεράει τὸ κρύο νερὸ τὸ δροσερό σου στόμα, θὰ καρτεράει τὰ χνῶτα σου τ᾿ ἀσβεστωμένο δῶμα. Θὰ καρτεράει κ᾿ ἡ γάτα μας στὰ πόδια σου νὰ παίξει κι ὁ ἥλιος ἀργὸς θὰ καρτερᾷ στὰ μάτια σου νὰ φέξει. Θὰ καρτεράει κ᾿ ἡ ρούγα μας τ᾿ ἁδρὸ περπάτημά σου κ᾿ οἱ γρίλιες οἱ μισάνοιχτες τ᾿ ἀηδονολάλημά σου. Καὶ τὰ συντρόφια σου, καλέ, ποὺ τὶς βραδιὲς ἐρχόνταν καὶ λέαν καὶ λέαν κι ἀπ᾿ τὰ ἴδια τοὺς τὰ λόγια ἐφλογιζόνταν Καὶ μπάζανε στὸ σπίτι μας τὸ φῶς, τὴν πλάση ἀκέρια, παιδί μου, θὰ σὲ καρτερᾶν νὰ κάνετε νυχτέρια. Καὶ γὼ θὰ καρτεράω σκυφτὴ βραδὶ καὶ μεσημέρι νἀρθεῖ ὁ καλός μου, ὁ θάνατος, κοντά σου νὰ μὲ φέρει. ... ΙΧ Ὦ Παναγιά μου, ἂν εἴσουνα, καθὼς ἐγώ, μητέρα, βοήθεια στὸ γιό μου θἄστελνες τὸν Ἄγγελο ἀπὸ πέρα. Κι, ἄχ, Θέ μου, Θέ μου, ἂν εἴσουν Θεὸς κι ἂν εἴμασταν παιδιά σου θὰ πόναγες καθὼς ἐγώ, τὰ δόλια πλάσματά σου. Κι ἂν εἴσουν δίκειος, δίκαια θὰ μοίραζες τὴν πλάση, κάθε πουλί, κάθε παιδὶ νὰ φάει καὶ νὰ χορτάσει. Γιέ μου, καλὰ μοῦ τἄλεγε τὸ γνωστικό σου ἀχεῖλι κάθε φορὰ ποὺ ὁρμήνευε, κάθε φορὰ ποὺ ἐμίλει: Ἐμεῖς ταγίζουμε ζωὴ στὸ χέρι: περιστέρι, κ᾿ ἐμεῖς οὔτ᾿ ἕνα ψίχουλο δὲν ἔχουμε στὸ χέρι. Ἐμεῖς κρατᾶμε ὅλη τὴ γῆς μὲς στ᾿ ἀργασμένα μπράτσα καὶ σκιάχτρα στέκουνται οἱ Θεοὶ κι ἀφέντη ἔχουνε φάτσα. Ἄχ, γιέ μου, πιὰ δὲ μοὔμεινε καμιὰ χαρὰ καὶ πίστη, καὶ τὸ χλωμὸ καὶ τὸ στερνὸ καντήλι μας ἐσβήστη. Καί, τώρα, ἐπὰ σὲ ποιὰ φωτιὰ τὰ χέρια μου θ᾿ ἀνοίγω, τὰ παγωμένα χέρια μου νὰν τὰ ζεστάνω λίγο;

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ

Ομονοούν και ομοφωνούν

συμφωνία κυρίων
Κυβερνητική κρίση δεν υπάρχει ούτε θα υπάρξει Το σύνθημα του Θ. Πάγκαλου «Ολοι μαζί με τον Σαμαρά!» αποτυπώνει τη στρατηγική των τριών κομμάτων της συγκυβέρνησης Δραματικοί τόνοι δόθηκαν από τα μέσα…

Δημοκρατία, κάθαρση, παραγωγή

kazakis-776459
Ομιλία του Δημήτρη Καζάκη στο Cass Business School Αγαπητές φίλες και φίλοι, Ευθύς εξαρχής θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η κρίση που βιώνει η Ελλάδα, και η οποία την έχει οδηγήσει στην 5η επίσημη…

Ιδιοκτησία, το όνειρο που χάνεται

447277-idioktisia
Η πραγματικότητα που έρχεται δεν θα απέχει πολύ από τα θρυλικά western της άγριας Δύσης, που βλέπαμε παλιά στον κινηματογράφο. Όταν ένας επιχειρηματίας ήθελε μια έκταση κάποιου άλλου που δεν…

Διαβάστε επίσης

dini-1
Μαρ 26, 2017

Στη δίνη της πιο βίαιης υποβάθμισης κράτους

Βέλτιον θανείν άπαξ ή διά βίου τρέμειν. Αίσωπος Οι περισσότεροι από αυτούς που ακούσαμε, προ ΔΝΤ, την σχεδιασμένη διαρροή των «ντελάληδων», ότι δηλαδή θα ‘πρεπε να εναρμονισθούμε οικονομικά με τους…
ikesia-1
Μαϊ 21, 2017

Ελλάδα, οι σκλάβοι εκλιπαρούν

Τα πρόβατα πηγαίνουν για σφάξιμο και δε λένε τίποτα, δεν ελπίζουν τίποτα. Αλλά τουλάχιστον δε ψηφίζουν τον χασάπη που τα σκοτώνει ούτε τον αστό που τα τρώει. Κόμης Μιραμπώ, 1749-1791, Γάλλος…
skopiano-1
Ιαν 15, 2018

Δυο ιστορίες με παρελθόν και μέλλον

Όταν ένας λαός δεν τολμά να υπερασπιστεί τη γλώσσα του, είναι έτοιμος πια για τη σκλαβιά. Remy de Gourmont, 1858-1915, Γάλλος ποιητής Τίποτα δεν άρχισε σήμερα και δεν θα τελειώσει αύριο. Απλά σήμερα,…
oi politikoi-1
Ιουν 28, 2019

Το τέλος του ονείρου και η απομυθοποίηση μιας ακόμη εκλογικής παρωδίας

Οι εκλογές που έρχονται, είναι χωρίς καμιά αμφιβολία η ταφόπλακα κάθε ελπίδας που εξέθρεψε η εκλογή του Τσίπρα, σαν τροβαδούρου της δικαιοσύνης, της αξιοκρατίας, του άφθαρτου, που θα ‘ρχονταν για…
Αραβική Άνοιξη-2
Δεκ 23, 2016

Η Αραβική Άνοιξη

Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που πρωτοακούσαμε για την "Αραβική Άνοιξη", όμως δεν καταλάβαμε ακόμη την διαφορά από το παρελθόν. Παρακολουθώντας μάλιστα τα τεκταινόμενα στη Συρία…
dikomatismos-3
Αυγ 03, 2019

Ο Κυριάκος νικητής και ο Τσίπρας υπερήφανος

Του δικομματισμού το ανάγνωσμα πρόσχωμεν Όπως ήταν προαποφασισμένο και κατά τις δημοσκοπήσεις αναμενόμενο, ο Κυριάκος υπερίσχυσε κατά κράτος στις τελευταίες εκλογές. Αυτό συνέβη ύστερα από την…
diazigio-1
Ιαν 19, 2019

Διαζύγιο στο προτεκτοράτο

Μικρόν κακόν, μέγα αγαθόν Έγινε κι αυτό. Ο πολυαναμενόμενος χωρισμός των ομονοούντων ολοκληρώθηκε στην συμφωνία των Πρεσπών. Βαθιά συγκινημένοι και οι δύο έχυσαν δάκρυα απέραντης συγκίνησης για την…
capitalism-12
Δεκ 24, 2016

Ο καπιταλισμός σε αδιέξοδο

Στις αρχές του 20ου αιώνα, ο Τζων Μέυναρντ Κέυνς (1930) προέβλεψε ότι ένεκα της αλματώδους ανάπτυξης της τεχνολογίας, μέχρι το τέλος του αιώνα, χώρες, όπως η Αγγλία, οι ΗΠΑ, θα μπορούσαν να…
capitalism n copy
Φεβ 17, 2017

Καπιταλισμός – Ελλάδα - Συρία και στο βάθος η ΣΙΑ

Δεν είναι ούτε πρωτάκουστο ούτε άγνωστο αλλά πρέπει να το ‘χουμε κατά νου πάντα και να μην εφησυχάζουμε, γιατί όσο κι’ αν τα πράγματα φαίνονται ανέφελα, άλλο τόσο μπορεί να είναι επικίνδυνα…
nea taxi-6
Ιαν 07, 2017

Η "αριστερά" της νέας τάξης

Δούλεμα, είναι η αρμόζουσα λέξη που χαρακτηρίζει όποια κυβέρνηση υλοποιεί τις νεοταξικές ντιρεκτίβες με μοναδική μαεστρία, σε συνεννόηση φυσικά με την ολότητα σχεδόν του πολιτικού πεδίου της χώρας…