Εκτύπωση

Γιάννης Ρίτσος - Ἐπιτάφιος (ἀποσπάσματα)

Κατηγορία: Πολιτική

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Βαθμολογία 0.00 (0 Ψήφοι)

Γιάννης Ρίτσος - Ἐπιτάφιος (ἀποσπάσματα)(Θεσσαλονίκη. Μάης τοῦ 1936. Μιὰ μάνα, καταμεσὶς τοῦ δρόμου, μοιρολογάει τὸ σκοτωμένο παιδί της. Γύρω της καὶ πάνω της, βουΐζουν καὶ σπάζουν τὰ κύματα τῶν διαδηλωτῶν - τῶν ἀπεργῶν καπνεργατῶν. Ἐκείνη συνεχίζει τὸ θρῆνο της):  I Γιέ μου, σπλάχνο τῶν σπλάχνων μου, καρδούλα τῆς καρδιᾶς μου, πουλάκι τῆς φτωχιᾶς αὐλῆς, ἀνθὲ τῆς ἐρημιᾶς μου, πῶς κλείσαν τὰ ματάκια σου καὶ δὲ θωρεῖς ποὺ κλαίω καὶ δὲ σαλεύεις, δὲ γρικᾷς τὰ ποὺ πικρὰ σοῦ λέω; Γιόκα μου, ἐσὺ ποὺ γιάτρευες κάθε παράπονό μου, Ποὺ μάντευες τί πέρναγα κάτου ἀπ᾿ τὸ τσίνορό μου, τώρα δὲ μὲ παρηγορᾶς καὶ δὲ μοῦ βγάζεις ἄχνα καὶ δὲ μαντεύεις τὶς πληγὲς ποὺ τρῶνε μου τὰ σπλάχνα; Πουλί μου, ἐσὺ ποὺ μοῦ ῾φερνες νεράκι στὴν παλάμη πῶς δὲ θωρεῖς ποὺ δέρνουμαι καὶ τρέμω σὰν καλάμι; Στὴ στράτα ἐδῶ καταμεσὶς τ᾿ ἄσπρα μαλλιά μου λύνω καὶ σοῦ σκεπάζω τῆς μορφῆς τὸ μαραμένο κρίνο. Φιλῶ τὸ παγωμένο σου χειλάκι ποὺ σωπαίνει κι εἶναι σὰ νὰ μοῦ θύμωσε καὶ σφαλιγμένο μένει. Δὲ μοῦ μιλεῖς κι ἡ δόλια ἐγὼ τὸν κόρφο δές, ἀνοίγω καὶ στὰ βυζιὰ ποὺ βύζαξες τὰ νύχια, γιέ μου μπήγω.

II Κορώνα μου, ἀντιστύλι μου, χαρὰ τῶν γερατειῶ μου, ἥλιε τῆς βαρυχειμωνιᾶς, λιγνοκυπάρισσό μου, Πῶς μ᾿ ἄφησες νὰ σέρνουμαι καὶ νὰ πονῶ μονάχη χωρὶς γουλιά, σταλιὰ νερὸ καὶ φῶς κι ἄνθο κι ἀστάχυ ; Μὲ τὰ ματάκια σου ἔβλεπα τῆς ζωῆς κάθε λουλούδι, μὲ τὰ χειλάκια σου ἔλεγα τ᾿ αὐγερινὸ τραγούδι. Μὲ τὰ χεράκια σου τὰ δυό, τὰ χιλιοχαϊδεμένα, ὅλη τη γῆς ἀγκάλιαζα κι ὅλ᾿ εἴτανε γιὰ μένα. Νιότη ἀπ᾿ τὴ νιότη σου ἔπαιρνα κι ἀκόμη ἀχνογελοῦσα, τὰ γερατειὰ δὲν τρόμαζα, τὸ θάνατο ἀψηφοῦσα. Καὶ τώρα ποὺ θὰ κρατηθῶ, ποὺ θὰ σταθῶ, ποὺ θἄμπω, ποὺ ἀπόμεινα ξερὸ δεντρὶ σὲ χιονισμένο κάμπο; Γιέ μου, ἂν δὲ σοὖναι βολετὸ νἀρθεῖς ξανὰ σιμά μου, πᾶρε μαζί σου ἐμένανε, γλυκειά μου συντροφιά μου. Κι ἂν εἶν᾿ τὰ πόδια μου λιγνά, μπορῶ νὰ πορπατήσω κι ἂν κουραστεῖς, στὸν κόρφο μου, γλυκὰ θὰ σὲ κρατήσω. III Μαλλιὰ σγουρὰ ποὺ πάνω τους τὰ δάχτυλα περνοῦσα τὶς νύχτες ποὺ κοιμόσουνα καὶ πλάϊ σου ξαγρυπνοῦσα, Φρύδι μου, γαϊτανόφρυδο καὶ κοντυλογραμμένο, καμάρα ποὺ τὸ βλέμμα μου κούρνιαζε ἀναπαμένο, Μάτια γλαρὰ ποὺ μέσα τους ἀντίφεγγαν τὰ μάκρη πρωινοῦ οὐρανοῦ, καὶ πάσκιζα μὴν τὰ θαμπώσει δάκρυ, Χείλι μου μοσκομύριστο ποὺ ὡς λάλαγες ἀνθίζαν λιθάρια καὶ ξερόδεντρα κι ἀηδόνια φτερουγίζαν, Στήθεια πλατιὰ σὰν τὰ στρωτὰ φτερούγια τῆς τρυγόνας ποὺ πάνωθέ τους κόπαζε κ᾿ ἡ πίκρα μου κι ὁ ἀγώνας, Μπούτια γερὰ σὰν πέρδικες κλειστὲς στὰ παντελόνια ποὺ οἱ κόρες τὰ καμάρωναν τὸ δείλι ἀπ᾿ τὰ μπαλκόνια, Καὶ γώ, μὴ μοῦ βασκάνουνε, λεβέντη μου, τέτοιο ἄντρα, σοῦ κρέμαγα τὸ φυλαχτὸ μὲ τὴ γαλάζια χάντρα, Μυριόρριζο, μυριόφυλλο κ᾿ εὐωδιαστό μου δάσο, πῶς νὰ πιστέψω ἡ ἄμοιρη πῶς μπόραε νὰ σὲ χάσω; ΙV Γιέ μου, ποιὰ Μοῖρα στὄγραφε καὶ ποιὰ μοῦ τὄχε γράψει τέτοιον καημό, τέτοια φωτιὰ στὰ στήθεια μου ν᾿ ἀνάψει; Πουρνὸ - πουρνὸ μοῦ ξύπνησες, μοῦ πλύθηκες, μοῦ ἐλούστης πριχοῦ σημάνει τὴν αὐγὴ μακριὰ ὁ καμπανοκρούστης. Κοίταες μὴν ἔφεξε συχνὰ - πυκνὰ ἀπ᾿ τὸ παραθύρι καὶ βιαζόσουν σὰ νἄτανε νὰ πᾶς σὲ πανηγύρι. Εἶχες τὰ μάτια σκοτεινά, σφιγμένο τὸ σαγόνι κι εἴσουν στὴν τόλμη σου γλυκός, ταῦρος μαζὶ κι ἀηδόνι. Καὶ γὼ ἡ φτωχειὰ κ᾿ ἡ ἀνέμελη καὶ γὼ ἡ τρελλὴ κ᾿ ἡ σκύλα, σοὔψηνα τὸ φασκόμηλο κι ἀχνὴ ἡ ματιά μου ἐφίλα Μιὰ - μιὰ τὶς χάρες σου, καλέ, καὶ τὸ λαμπρό σου θωρὶ κι ἀγαλλόμουν καὶ γέλαγα σὰν τρυφερούλα κόρη. Κι οὐδὲ κακόβαλα στιγμὴ κι οὐδ᾿ ἔτρεξα ξοπίσω τὰ στήθεια μου νὰ βάλω μπρὸς τὰ βόλια νὰ κρατήσω. Κι ἔφτασ᾿ ἀργὰ κι, ὤ, ποὺ ποτὲς μὴν ἔφτανε τέτοια ὥρα κι, ὦ, κάλλιο νὰ γκρεμίζονταν στὸ καύκαλό μου ἡ χώρα. V Σήκω, γλυκέ μου, ἀργήσαμε· ψηλώνει ὁ ἥλιος· ἔλα, καὶ τὸ φαγάκι σου ἔρημο θὰ κρύωσε στὴν πιατέλα. Ἡ μπλέ σου ἡ μπλοῦζα τῆς δουλειᾶς στὴν πόρτα κρεμασμένη θὰ καρτεράει τὴ σάρκα σου τὴ μαρμαρογλυμμένη. Θὰ καρτεράει τὸ κρύο νερὸ τὸ δροσερό σου στόμα, θὰ καρτεράει τὰ χνῶτα σου τ᾿ ἀσβεστωμένο δῶμα. Θὰ καρτεράει κ᾿ ἡ γάτα μας στὰ πόδια σου νὰ παίξει κι ὁ ἥλιος ἀργὸς θὰ καρτερᾷ στὰ μάτια σου νὰ φέξει. Θὰ καρτεράει κ᾿ ἡ ρούγα μας τ᾿ ἁδρὸ περπάτημά σου κ᾿ οἱ γρίλιες οἱ μισάνοιχτες τ᾿ ἀηδονολάλημά σου. Καὶ τὰ συντρόφια σου, καλέ, ποὺ τὶς βραδιὲς ἐρχόνταν καὶ λέαν καὶ λέαν κι ἀπ᾿ τὰ ἴδια τοὺς τὰ λόγια ἐφλογιζόνταν Καὶ μπάζανε στὸ σπίτι μας τὸ φῶς, τὴν πλάση ἀκέρια, παιδί μου, θὰ σὲ καρτερᾶν νὰ κάνετε νυχτέρια. Καὶ γὼ θὰ καρτεράω σκυφτὴ βραδὶ καὶ μεσημέρι νἀρθεῖ ὁ καλός μου, ὁ θάνατος, κοντά σου νὰ μὲ φέρει. ... ΙΧ Ὦ Παναγιά μου, ἂν εἴσουνα, καθὼς ἐγώ, μητέρα, βοήθεια στὸ γιό μου θἄστελνες τὸν Ἄγγελο ἀπὸ πέρα. Κι, ἄχ, Θέ μου, Θέ μου, ἂν εἴσουν Θεὸς κι ἂν εἴμασταν παιδιά σου θὰ πόναγες καθὼς ἐγώ, τὰ δόλια πλάσματά σου. Κι ἂν εἴσουν δίκειος, δίκαια θὰ μοίραζες τὴν πλάση, κάθε πουλί, κάθε παιδὶ νὰ φάει καὶ νὰ χορτάσει. Γιέ μου, καλὰ μοῦ τἄλεγε τὸ γνωστικό σου ἀχεῖλι κάθε φορὰ ποὺ ὁρμήνευε, κάθε φορὰ ποὺ ἐμίλει: Ἐμεῖς ταγίζουμε ζωὴ στὸ χέρι: περιστέρι, κ᾿ ἐμεῖς οὔτ᾿ ἕνα ψίχουλο δὲν ἔχουμε στὸ χέρι. Ἐμεῖς κρατᾶμε ὅλη τὴ γῆς μὲς στ᾿ ἀργασμένα μπράτσα καὶ σκιάχτρα στέκουνται οἱ Θεοὶ κι ἀφέντη ἔχουνε φάτσα. Ἄχ, γιέ μου, πιὰ δὲ μοὔμεινε καμιὰ χαρὰ καὶ πίστη, καὶ τὸ χλωμὸ καὶ τὸ στερνὸ καντήλι μας ἐσβήστη. Καί, τώρα, ἐπὰ σὲ ποιὰ φωτιὰ τὰ χέρια μου θ᾿ ἀνοίγω, τὰ παγωμένα χέρια μου νὰν τὰ ζεστάνω λίγο;

Προσθήκη νέου σχολίου


Κωδικός ασφαλείας
Ανανέωση

ΑΛΛΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ

Η Ιερισσός της ζωής μας

dendias
Στην Ιερισσό προβάρουν τα δεσμά μας Αν οι κουκούλες που φορούν τα εκπαιδευμένα «όργανα της τάξης» παραπέμπουν σε άλλες εποχές και άλλες πρακτικές, πόσο μάλλον όταν μπαίνουν τη νύχτα στο σπίτι σου…

Χρόνια Πολλά

Χρόνια Πολλά και Καλό Πάσχα Αναστάσιμο…

Οι Επικουρικές συντάξεις, οδηγούν στην χρεοκοπία!

Είναι φοβερό, πλην όμως πραγματικό. Ύστερα από οκτώ ώρες διαπραγματεύσεων η συγκυβέρνηση του «δοτού», δεν κατόρθωσε να συμφωνήσει στο μείζον θέμα των επικουρικών συντάξεων! Έτσι ο υπουργός των…

Διαβάστε επίσης

suria-2
Μαρ 20, 2018

Ο ασφυκτικός εναγκαλισμός της Συρίας…

Πόλεμος πάντων μεν πατήρ εστί, πάντων δε βασιλεύς. Και τους μεν θεούς έδειξε, τους δε ανθρώπους, τους μεν δούλους εποίησε, τους δε ελευθέρους. Ηράκλειτος Η προαιώνια αυτή ρήση του Ηράκλειτου…
thukididis-44
Φεβ 23, 2017

Ποιος πληρώνει;

Δυστυχώς ξεχνάμε πολύ εύκολα. Ίσως γιατί εμείς γαλαντόμοι πάντα, με μεγαλοψυχία σταθήκαμε απέναντι στους άλλους έστω κι’ αν μας σκότωναν, όμως έπρεπε να γνωρίζουμε ότι τα δανεικά επιστρέφονται.…
patrida-2
Ιαν 26, 2018

Από τη Μακεδονία στην ιστορία

Ουδέν αρ’ ην φίλτερον άλλο πατρίς. Θέογνις, 6ος αιών π.Χ., Αρχαίος Έλληνας ποιητής Τελικά θα συμβεί αυτό που επέλεξαν τα μεγάλα συμφέροντα. Σ’ αυτή άλλωστε τη λογική είχαν συντρέξει και όλες οι…
ikesia-1
Μαϊ 21, 2017

Ελλάδα, οι σκλάβοι εκλιπαρούν

Τα πρόβατα πηγαίνουν για σφάξιμο και δε λένε τίποτα, δεν ελπίζουν τίποτα. Αλλά τουλάχιστον δε ψηφίζουν τον χασάπη που τα σκοτώνει ούτε τον αστό που τα τρώει. Κόμης Μιραμπώ, 1749-1791, Γάλλος…
εξουσία-1
Νοε 29, 2016

Η εξουσία στην Ελλάδα

Η εξουσία που αποκτήθηκε παράνομα, ποτέ δεν χρησιμοποιείται για το καλό των ανθρώπων. Τάκιτος Αλγεινή πραγματικότητα Άθλιες κυβερνήσεις, ανέντιμοι λειτουργοί, χρυσοπληρωμένοι κοντυλοφόροι και ο λαός…
«Νέα τάξη πραγμάτων», ο συγκαλυμμένος φασισμός του σήμερα
Σεπ 26, 2016

«Νέα τάξη πραγμάτων», ο συγκαλυμμένος φασισμός του σήμερα

Η πείρα και η ιστορία, πέρα από την επανάληψη, δείχνουν πως ο άνθρωπος αδυνατεί να σπάσει τα δεσμά που τον σκλαβώνουν. Κάθε φορά που η αδικία γίνεται ανυπόφορη και προκλητική, αντί να θεριέψει και να…
monsanto bayer-1
Νοε 22, 2016

Όλο και πιο κοντά στην Ευρώπη τα μεταλλαγμένα

Η Monsanto στην κορωνίδα των ευρωπαϊκών μονοπωλίων Δυστυχώς η αλήθεια δεν είναι πάντα προφανής. Ο Γκαίμπελς θα έμοιαζε νάνος μπροστά στα επίπεδα της σημερινής προπαγάνδας. Ήδη τα κοράκια κρώζουν πάνω…
MME-1
Σεπ 12, 2016

Το άγιον τοις κυσί

Πάντα, ή σχεδόν πάντα υπάρχει μια αιτία που αναγκάζει το κάθε ένα από εμάς ή όλους μαζί να ανοίξουμε έναν καινούργιο δρόμο ώστε να διευκολύνουμε την εξέλιξη των πραγμάτων ωφελιμότερα. Αυτό πάντα, ή…
capitalism n copy
Φεβ 17, 2017

Καπιταλισμός – Ελλάδα - Συρία και στο βάθος η ΣΙΑ

Δεν είναι ούτε πρωτάκουστο ούτε άγνωστο αλλά πρέπει να το ‘χουμε κατά νου πάντα και να μην εφησυχάζουμε, γιατί όσο κι’ αν τα πράγματα φαίνονται ανέφελα, άλλο τόσο μπορεί να είναι επικίνδυνα…
diazigio-1
Ιαν 19, 2019

Διαζύγιο στο προτεκτοράτο

Μικρόν κακόν, μέγα αγαθόν Έγινε κι αυτό. Ο πολυαναμενόμενος χωρισμός των ομονοούντων ολοκληρώθηκε στην συμφωνία των Πρεσπών. Βαθιά συγκινημένοι και οι δύο έχυσαν δάκρυα απέραντης συγκίνησης για την…